Cẩm nang Kinh Nghiệm Đức

Hệ thống an sinh xã hội Đức: 5 loại bảo hiểm và quyền lợi bạn cần biết

Tìm hiểu hệ thống an sinh xã hội Đức, 5 loại bảo hiểm, mức đóng năm 2026 và quyền lợi cần biết khi du học nghề, học tập hoặc làm việc tại Đức.

Trọng Mười Du Học
Trọng Mười Du HọcKiến thức cho hành trình quốc tế
34 phút đọc
Hệ thống an sinh xã hội Đức: 5 loại bảo hiểm và quyền lợi bạn cần biết
Mục lục bài viết
  1. 1. Hệ thống an sinh xã hội Đức là gì?
  2. 2. Năm loại bảo hiểm chính trong hệ thống an sinh xã hội Đức
  3. 2.1. Bảo hiểm y tế: giúp bạn tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh
  4. 2.2. Bảo hiểm chăm sóc dài hạn: không chỉ dành cho người cao tuổi
  5. 2.3. Bảo hiểm hưu trí: ghi nhận quá trình đóng góp cho tương lai
  6. 2.4. Bảo hiểm tai nạn: bảo vệ trong phạm vi công việc
  7. 2.5. Bảo hiểm thất nghiệp: có điều kiện, không phải khoản nhận tự động
  8. 3. Người lao động phải đóng bảo hiểm bao nhiêu trong năm 2026?
  9. 4. Ví dụ: lương học nghề 1.300 EUR còn bao nhiêu sau bảo hiểm?
  10. 5. Du học sinh và người Việt sang Đức được tham gia thế nào?
  11. Học nghề có trả lương tại doanh nghiệp
  12. Sinh viên đại học, người học tiếng và chương trình khác
  13. Người sang Đức làm việc theo diện lao động có chuyên môn
  14. 6. Có được tự chọn bảo hiểm y tế không?
  15. 7. Số bảo hiểm xã hội và giấy tờ nào cần giữ?
  16. 8. Có bảo hiểm rồi thì được nhận mọi trợ cấp không?
  17. 9. Chuẩn bị thế nào để không bỏ sót quyền lợi?
  18. Trước khi ký hợp đồng
  19. Khi nhận bảng lương đầu tiên
  20. Khi hoàn cảnh thay đổi
  21. 10. Những câu hỏi thường gặp
  22. Vì sao đã đóng bảo hiểm mà mua thuốc vẫn phải trả tiền?
  23. Học nghề có đóng bảo hiểm hưu trí thì sau 3 năm được nhận lương hưu không?
  24. Doanh nghiệp đóng bảo hiểm tai nạn thì có bảo vệ cả khi đi chơi không?
  25. Có cần mua thêm bảo hiểm trách nhiệm cá nhân không?
  26. Không hiểu tiếng Đức tốt thì nên bắt đầu từ đâu?
  27. Hiểu an sinh xã hội để chuẩn bị cuộc sống tại Đức thực tế hơn

“Sang Đức học nghề thì có bảo hiểm không?”, “Tại sao lương nhận về thấp hơn số tiền ghi trong hợp đồng?”, “Đóng bảo hiểm thất nghiệp có phải cứ nghỉ việc là được nhận trợ cấp?”

Đây đều là những câu hỏi bạn nên làm rõ trước khi xây dựng kế hoạch học tập và làm việc tại Đức. Bởi ngoài chuyện chọn ngành, học tiếng hay chuẩn bị hồ sơ, bạn còn cần hiểu khoản tiền nào sẽ được trừ từ thu nhập và mình được bảo vệ ra sao khi gặp rủi ro.

Trong bài viết này, Mười sẽ cùng bạn tìm hiểu hệ thống an sinh xã hội Đức theo những tình huống gần với cuộc sống: đi khám bệnh, nhận bảng lương, gặp tai nạn, mất việc hoặc chuẩn bị cho tuổi nghỉ hưu.

Thông tin về mức đóng trong bài dành cho năm 2026. Quyền lợi cụ thể cần được xác nhận theo tình trạng bảo hiểm và hồ sơ của từng người.

1. Hệ thống an sinh xã hội Đức là gì?

Có thể hiểu an sinh xã hội là hệ thống giúp bảo vệ con người trước những rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe, thu nhập và khả năng tự chăm sóc. Trong đó, bảo hiểm xã hội là phần gắn trực tiếp với đời sống của người đi làm.

Với công việc thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Đức, doanh nghiệp có trách nhiệm đăng ký người lao động với các hệ thống bảo hiểm liên quan. Năm nhóm thường được nhắc đến gồm bảo hiểm y tế, chăm sóc dài hạn, hưu trí, tai nạn và thất nghiệp. Bạn có thể đối chiếu thông tin tổng quan trên cổng thông tin chính thức Make it in Germany.

Điều cần phân biệt là tham gia bảo hiểm không đồng nghĩa với việc được hưởng tất cả các khoản trợ cấp của Nhà nước. Quyền lợi bảo hiểm, hỗ trợ gia đình và các khoản hỗ trợ sinh hoạt có căn cứ, điều kiện khác nhau. Luật cư trú Đức cũng phân biệt khoản chi trả dựa trên đóng góp bảo hiểm với một số hình thức hỗ trợ từ ngân sách.

Vì vậy, khi nghe một chương trình được giới thiệu là “có đầy đủ an sinh”, bạn nên hỏi tiếp: tham gia những bảo hiểm nào, bắt đầu từ ngày nào, đóng bao nhiêu và quyền lợi được giải quyết ở đâu?

2. Năm loại bảo hiểm chính trong hệ thống an sinh xã hội Đức

2.1. Bảo hiểm y tế: giúp bạn tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh

Bác sĩ trao đổi với người bệnh trong phòng khám

Bảo hiểm y tế, tiếng Đức là Krankenversicherung, là phần bạn thường sử dụng trực tiếp nhất. Bảo hiểm y tế công chi trả các dịch vụ thuộc phạm vi bảo hiểm như khám ngoại trú, điều trị tại bệnh viện, một số dịch vụ nha khoa, thuốc được kê đơn và chăm sóc thai sản. Không phải mọi dịch vụ đều được thanh toán giống nhau.

Điểm dễ hiểu nhầm là “có bảo hiểm thì đi khám, mua thuốc đều miễn phí”.

Thực tế, một số dịch vụ vẫn có phần người bệnh phải cùng chi trả. Chẳng hạn, với thuốc kê đơn thuộc diện áp dụng, mức cùng chi trả thông thường là 10% giá thuốc, tối thiểu 5 EUR và tối đa 10 EUR, nhưng không vượt quá giá thực tế của thuốc. Các trường hợp miễn hoặc giảm cần được kiểm tra riêng.

Bạn nên lưu tên quỹ bảo hiểm, thông tin liên hệ và hỏi trước khi sử dụng một dịch vụ chưa rõ phạm vi thanh toán. Câu hỏi rất đơn giản: “Dịch vụ này bảo hiểm có chi trả không? Tôi phải tự trả phần nào?”

Đừng đợi đến lúc nhận hóa đơn mới tìm hiểu.

Đối chiếu: hướng dẫn về bảo hiểm y tế tại Đức và quy định cùng chi trả tiền thuốc của Bộ Y tế Liên bang Đức.

2.2. Bảo hiểm chăm sóc dài hạn: không chỉ dành cho người cao tuổi

Bảo hiểm chăm sóc dài hạn, gọi là Pflegeversicherung, hỗ trợ khi một người không còn đủ khả năng tự chăm sóc và cần sự giúp đỡ trong sinh hoạt. Nhu cầu này có thể xuất hiện vì bệnh tật hoặc suy giảm khả năng tự lập, chứ không chỉ vì tuổi cao. Quyền lợi phụ thuộc vào tình trạng và mức độ cần chăm sóc được xác định.

Bạn có thể hình dung sự khác nhau như sau: bảo hiểm y tế liên quan đến khám và điều trị; bảo hiểm chăm sóc dài hạn liên quan đến nhu cầu được hỗ trợ trong cuộc sống khi khả năng tự chăm sóc bị hạn chế.

Một điểm quan trọng là bảo hiểm chăm sóc dài hạn thường không thanh toán toàn bộ chi phí chăm sóc. Phần còn lại có thể phải do người được chăm sóc tự chi trả hoặc được xem xét hỗ trợ theo điều kiện khác.

Bởi vậy, khi tìm hiểu cuộc sống lâu dài tại Đức, bạn nên nhìn hệ thống này như một phần bảo vệ tài chính, không phải cam kết rằng mọi chi phí trong tương lai đều được Nhà nước lo hết.

Nguồn: Bộ Y tế Liên bang Đức — Bảo hiểm chăm sóc dài hạn.

2.3. Bảo hiểm hưu trí: ghi nhận quá trình đóng góp cho tương lai

Cặp đôi lớn tuổi nắm tay nhau đi dạo ngoài trời

Bảo hiểm hưu trí, tiếng Đức là Rentenversicherung, gắn với quyền lợi khi về hưu. Với học viên trong chương trình đào tạo nghề có đóng bảo hiểm, thu nhập trong thời gian học nghề cũng được đưa vào cơ sở tính quyền lợi hưu trí theo quy định.

Tuy nhiên, có đóng bảo hiểm không có nghĩa là bạn được nhận lương hưu ngay sau một vài năm.

Đối với lương hưu ở tuổi nghỉ hưu thông thường, hai điều kiện cơ bản là đạt độ tuổi áp dụng và có tối thiểu 5 năm thời gian bảo hiểm được công nhận. Một số khoảng thời gian ngoài việc đi làm cũng có thể được tính, tùy trường hợp.

Bạn nên giữ giấy tờ bảo hiểm và theo dõi quá trình được ghi nhận, kể cả khi đổi doanh nghiệp. Nếu dự định về Việt Nam hoặc chuyển sang nước khác, hãy hỏi Deutsche Rentenversicherung về hồ sơ của mình trước khi quyết định.

Mười không khuyên bạn chọn một lộ trình chỉ vì nghe “đi vài năm là có lương hưu”. Điều đáng quan tâm hơn là quá trình đóng góp được ghi nhận như thế nào và điều kiện hưởng thực tế ra sao.

Đối chiếu: thông tin sống và làm việc tại Đức của EURES và điều kiện lương hưu thông thường của Deutsche Rentenversicherung.

2.4. Bảo hiểm tai nạn: bảo vệ trong phạm vi công việc

Bảo hiểm tai nạn theo luật định, gọi là gesetzliche Unfallversicherung, bảo vệ người lao động trước những rủi ro thuộc phạm vi công việc. Bảo hiểm này cũng có thể áp dụng với tai nạn trên đường đi làm và trở về, theo điều kiện của từng tình huống. Tai nạn trong hoạt động riêng tư không mặc nhiên được xử lý như tai nạn lao động.

Điểm khác biệt về chi phí là phần bảo hiểm tai nạn lao động do người sử dụng lao động chi trả, không phải khoản chia đôi thông thường giữa doanh nghiệp và nhân viên. Hệ thống này tài trợ cho hoạt động phòng ngừa, phục hồi và bồi thường thuộc phạm vi trách nhiệm.

Nếu gặp sự cố trong lúc làm việc, bạn nên báo ngay cho người phụ trách, ghi lại thời gian, địa điểm và giữ các giấy tờ liên quan. Khi khám, cũng cần trình bày rõ tai nạn xảy ra trong hoàn cảnh nào.

Đây là việc nên biết từ đầu, đặc biệt khi công việc có sử dụng máy móc, dụng cụ hoặc thường xuyên di chuyển.

Đối chiếu: phạm vi bảo hiểm tai nạn và các bảo hiểm bổ sung; cơ chế đóng bảo hiểm tai nạn lao động theo DGUV.

2.5. Bảo hiểm thất nghiệp: có điều kiện, không phải khoản nhận tự động

Bảo hiểm thất nghiệp, tiếng Đức là Arbeitslosenversicherung, có thể hỗ trợ thu nhập khi bạn mất việc và đáp ứng điều kiện.

Theo hướng dẫn của Cơ quan Lao động Liên bang Đức, điều kiện về thời gian bảo hiểm thông thường là ít nhất 12 tháng trong 30 tháng trước thời điểm đăng ký thất nghiệp và thất nghiệp. Ngoài ra, người đăng ký phải đáp ứng những yêu cầu khác, như sẵn sàng làm việc ít nhất 15 giờ mỗi tuần và phối hợp tìm việc. Có quy định riêng cho một số trường hợp.

Mức trợ cấp thông thường là 60% khoản thu nhập ròng được cơ quan chức năng tính theo công thức pháp luật; mức 67% áp dụng khi đáp ứng điều kiện về con. Đây không đơn giản là lấy 60% hoặc 67% số tiền của tháng lương cuối cùng.

Vì vậy, đừng đưa trợ cấp thất nghiệp vào ngân sách như một khoản chắc chắn sẽ nhận khi nghỉ việc. Trước khi chấm dứt hợp đồng, bạn nên kiểm tra cả quyền lợi bảo hiểm và các vấn đề cư trú liên quan.

Nguồn: Cơ quan Lao động Liên bang Đức — Điều kiện và cách tính trợ cấp thất nghiệp.

3. Người lao động phải đóng bảo hiểm bao nhiêu trong năm 2026?

Không phải tất cả khoản đóng đều do người lao động tự chịu. Với quan hệ lao động thông thường thuộc diện bảo hiểm bắt buộc, nhiều khoản được chia giữa doanh nghiệp và người lao động.

Bảng dưới đây giúp bạn nhận diện các tỷ lệ chính:

Loại bảo hiểm

Mức đóng tổng cộng

Phần người lao động thông thường đóng

Y tế công

14,6% cộng mức đóng thêm của quỹ bảo hiểm

7,3% cộng một nửa mức đóng thêm

Hưu trí

18,6%

9,3%

Thất nghiệp

2,6%

1,3%

Chăm sóc dài hạn, mức cơ bản

3,6%

1,8%, ngoài bang Sachsen

Tai nạn lao động

Theo cơ chế đóng của doanh nghiệp

Do doanh nghiệp chi trả

Các mức y tế được Bộ Y tế Liên bang công bố; tỷ lệ hưu trí và thất nghiệp năm 2026 được Deutsche Rentenversicherung xác nhận. Phần chăm sóc dài hạn có ngoại lệ theo hoàn cảnh cá nhân và bang làm việc.

Thứ nhất, bảo hiểm y tế không chỉ có mức 14,6%. Bạn còn cần xem Zusatzbeitrag, tức khoản đóng thêm của quỹ bảo hiểm. Mức bình quân được công bố cho năm 2026 là 2,9%, nhưng đây không phải mức bắt buộc của mọi quỹ. Người lao động và doanh nghiệp thông thường chia đôi cả phần đóng thêm này.

Thứ hai, bảo hiểm chăm sóc dài hạn có thể khác nhau. Người không có con thuộc diện chịu phụ thu từ độ tuổi quy định phải đóng thêm 0,6 điểm phần trăm; ở các bang ngoài Sachsen, phần người lao động khi đó thường là 2,4%. Cha mẹ có nhiều con có thể được giảm đóng nếu đáp ứng điều kiện.

Thứ ba, bảng tỷ lệ không thay thế bảng lương cá nhân. Chẳng hạn, quy định giảm đóng dành cho một số lao động thu nhập thấp không áp dụng giống nhau cho học viên Ausbildung. Không nên lấy kết quả tính của một công việc bán thời gian để áp nguyên cho hợp đồng học nghề.

Đối chiếu: Bộ Y tế Liên bang Đức — Mức đóng bảo hiểm y tế 2026; Deutsche Rentenversicherung — Tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội; TK — Phạm vi áp dụng quy định tính đóng cho nhóm thu nhập chuyển tiếp.

4. Ví dụ: lương học nghề 1.300 EUR còn bao nhiêu sau bảo hiểm?

Máy tính, tiền euro và tài liệu trên bàn làm việc

Giả sử một học viên có mức lương 1.300 EUR trước khấu trừ mỗi tháng, 24 tuổi, không có con, làm việc ngoài bang Sachsen. Để minh họa phép tính, giả định quỹ bảo hiểm của bạn áp dụng khoản đóng thêm y tế là 2,9%.

Đây là tình huống giả định, không phải mức lương cam kết hay mức phí áp dụng cho tất cả học viên.

Khoản đóng của học viên

Tỷ lệ trong ví dụ

Số tiền

Bảo hiểm y tế

8,75%

113,75 EUR

Bảo hiểm hưu trí

9,3%

120,90 EUR

Bảo hiểm thất nghiệp

1,3%

16,90 EUR

Bảo hiểm chăm sóc dài hạn

2,4%

31,20 EUR

Tổng bảo hiểm người học đóng

21,75%

282,75 EUR

Các tỷ lệ dùng trong phép tính dựa trên mức đóng năm 2026 và các giả định nêu trên.

Sau khi trừ riêng các khoản bảo hiểm trong ví dụ:

1.300 − 282,75 = 1.017,25 EUR.

Cần đọc đúng con số này: 1.017,25 EUR chưa phải kết luận về lương thực nhận cuối cùng. Phép tính chưa xét thuế, phụ cấp, tạm ứng hoặc các khoản điều chỉnh khác trong bảng lương.

Để theo dõi rõ từng khoản, bạn có thể đọc thêm bài Đọc bảng lương Đức: Brutto, Netto và các khoản khấu trừ. Bài viết giúp phân biệt lương trước khấu trừ, lương sau khấu trừ và số tiền thực tế được chuyển vào tài khoản.

Khi lập ngân sách, Mười gợi ý bạn bắt đầu từ khoản thu nhập đã xác nhận, rồi mới trừ tiền nhà, ăn uống, đi lại và dự phòng. Đừng lấy toàn bộ lương ghi trên hợp đồng đổi sang tiền Việt rồi coi đó là khoản có thể tiết kiệm.

5. Du học sinh và người Việt sang Đức được tham gia thế nào?

Học nghề có trả lương tại doanh nghiệp

Với học viên được tuyển vào quan hệ đào tạo nghề có trả lương thuộc diện bảo hiểm bắt buộc, việc tham gia các nhánh bảo hiểm được xác lập theo quy định áp dụng cho quan hệ đào tạo đó. Đây không chỉ là việc mua một gói bảo hiểm y tế riêng để hoàn thiện hồ sơ.

Tuy nhiên, bạn cần xác định đúng thời điểm bắt đầu hợp đồng. Giai đoạn đã nhập cảnh nhưng chưa bắt đầu bảo hiểm chính thức vẫn cần được bố trí bảo hiểm phù hợp, tránh khoảng thời gian bị gián đoạn.

Trước khi đăng ký, hãy yêu cầu làm rõ tên nghề, đơn vị đào tạo, nơi học, ngày bắt đầu và khoản lương. Bạn có thể dùng bài Du học nghề Đức: 7 việc cần kiểm tra trước khi đăng ký để chuẩn bị nội dung trao đổi với đơn vị tư vấn.

Đối chiếu: BKK firmus — Nghĩa vụ tham gia bảo hiểm và hướng dẫn chuẩn bị bảo hiểm khi đến Đức.

Sinh viên đại học, người học tiếng và chương trình khác

Không nên lấy quyền lợi của một học viên Ausbildung có trả lương để áp dụng cho mọi người sang Đức học tập. Bảo hiểm y tế vẫn là vấn đề cần chuẩn bị, nhưng cách tham gia phụ thuộc vào tình trạng học tập, độ tuổi, công việc và các điều kiện liên quan.

Ngay trong nhóm sinh viên cũng có khác biệt. Ví dụ, người tham gia chương trình đại học kép có thể được xử lý về bảo hiểm tương tự học viên đào tạo nghề, với khoản đóng gắn với thu nhập. Không nên gộp trường hợp này với sinh viên học đại học thông thường.

Khi hỏi về bảo hiểm, bạn nên gửi đúng loại chương trình và tình trạng của mình, thay vì chỉ nói “em là du học sinh”.

Đối chiếu: Make it in Germany — Bảo hiểm y tế; BKK SBH — Bảo hiểm dành cho sinh viên.

Người sang Đức làm việc theo diện lao động có chuyên môn

Với người sang Đức làm công việc thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện đăng ký theo quan hệ lao động. Quyền lợi không nên được suy ra chỉ từ cách gọi tên một chương trình visa.

Nếu đang tìm hiểu diện 18B, bạn có thể đọc bài Visa 18B Đức: kiểm tra bằng cấp, công việc và hồ sơ trước khi bắt đầu để tách rõ phần điều kiện hồ sơ với phần việc làm thực tế.

Nguồn về đăng ký bảo hiểm khi làm việc: Make it in Germany.

6. Có được tự chọn bảo hiểm y tế không?

Người tham gia bảo hiểm y tế công có thể lựa chọn trong các quỹ phù hợp. Khi so sánh, bạn nên nhìn vào khoản đóng thêm, dịch vụ hỗ trợ và các quyền lợi bổ sung, không chỉ tên thương hiệu.

Một số câu hỏi Mười gợi ý bạn đặt ra là: quỹ có hỗ trợ bằng ngôn ngữ mình sử dụng được không, cách gửi hồ sơ có thuận tiện không, và khi cần kiểm tra một khoản chi trả thì liên hệ ở đâu?

Với người lao động làm công, ngưỡng thu nhập năm thông thường để xét nghĩa vụ tham gia bảo hiểm y tế công trong năm 2026 là 77.400 EUR. Tuy nhiên, việc vượt ngưỡng không có nghĩa mọi người đều phải chuyển sang bảo hiểm tư nhân.

Hai hệ thống có điều kiện và phạm vi khác nhau; việc chuyển từ bảo hiểm tư nhân trở lại bảo hiểm công cũng có thể bị hạn chế. Vì vậy, quyết định không nên chỉ dựa trên một mức phí ban đầu có vẻ thấp.

Với hồ sơ học nghề hoặc học tập, bạn nên xác nhận lựa chọn phù hợp trực tiếp với quỹ bảo hiểm và đơn vị phụ trách chương trình trước khi mua.

Đối chiếu: hướng dẫn lựa chọn bảo hiểm y tế và mức đóng, ngưỡng thu nhập năm 2026 của Bộ Y tế Liên bang Đức.

7. Số bảo hiểm xã hội và giấy tờ nào cần giữ?

Khi bắt đầu làm việc, bạn sẽ gặp tên gọi Versicherungsnummer — số bảo hiểm dùng để nhận diện hồ sơ trong hệ thống.

Từ ngày 01/01/2023, giấy xác nhận số bảo hiểm mang tên Versicherungsnummernachweis thay thế cách gọi giấy tờ cũ là Sozialversicherungsausweis. Các giấy đã cấp trước đó vẫn có giá trị. Trong thủ tục thông thường, doanh nghiệp có thể truy xuất số bảo hiểm qua hệ thống; không phải trường hợp nào bạn cũng phải nộp bản giấy.

Nếu bị mất giấy xác nhận, bạn có thể yêu cầu cấp lại miễn phí qua Deutsche Rentenversicherung hoặc quỹ bảo hiểm có thẩm quyền. Không nhất thiết phải trả tiền cho một dịch vụ trung gian để làm việc này.

Mười gợi ý bạn lưu một bộ hồ sơ riêng gồm hợp đồng, giấy xác nhận bảo hiểm, các bảng lương và thư trao đổi quan trọng. Bản điện tử nên được đặt tên rõ theo tháng, năm; khi gửi nhờ hỗ trợ, hãy che số tài khoản và những dữ liệu không cần thiết.

Việc lưu giấy tờ đều đặn sẽ giúp bạn kiểm tra dễ hơn khi đổi công việc hoặc cần làm rõ một khoản đóng.

Đối chiếu: thông báo về giấy xác nhận số bảo hiểm và hướng dẫn cấp lại giấy xác nhận của Deutsche Rentenversicherung.

8. Có bảo hiểm rồi thì được nhận mọi trợ cấp không?

Không. Đây là điểm nên hiểu rõ để tránh cả kỳ vọng quá mức lẫn tâm lý lo sợ không cần thiết.

Luật cư trú Đức phân biệt các loại khoản hỗ trợ khi xem xét khả năng bảo đảm sinh hoạt. Trong đó, các khoản dựa trên đóng góp bảo hiểm và một số hỗ trợ gia đình, đào tạo được liệt kê riêng. Vì thế, không thể kết luận rằng “nhận bất kỳ hỗ trợ nào cũng ảnh hưởng cư trú”, cũng không thể nói “đã đóng bảo hiểm thì được nhận mọi trợ cấp”.

Trước một tình huống cụ thể, bạn nên xác định tên khoản hỗ trợ, cơ quan giải quyết và điều kiện áp dụng. Những câu hỏi cần được trả lời riêng là: mình có đủ điều kiện nhận khoản này không, hồ sơ cư trú hiện tại yêu cầu gì và có cần thực hiện thủ tục thông báo nào không?

Trong kế hoạch tài chính, Mười khuyên bạn không đưa một khoản trợ cấp chưa được xác nhận vào phần thu nhập chắc chắn. Có quỹ dự phòng vẫn là cách chủ động hơn khi lịch học, công việc hoặc sức khỏe thay đổi.

9. Chuẩn bị thế nào để không bỏ sót quyền lợi?

Trước khi ký hợp đồng

Bạn nên hỏi rõ mức lương là trước hay sau khấu trừ, ngày bắt đầu, nơi làm việc, người phụ trách hồ sơ bảo hiểm và cách nhận bảng lương.

Các nội dung này có thể được đối chiếu cùng bài Hợp đồng làm việc tại Đức: 8 câu hỏi cần làm rõ trước khi ký. Thay vì chỉ hỏi “lương có tốt không?”, hãy chuẩn bị những câu hỏi có thể nhận được câu trả lời cụ thể trong văn bản.

Khi nhận bảng lương đầu tiên

Hãy kiểm tra họ tên, kỳ lương, thời gian được trả và các khoản bảo hiểm. Với công việc thuộc diện đóng bảo hiểm, bảng lương là một tài liệu giúp kiểm tra các khoản đóng của bạn và doanh nghiệp, như hướng dẫn trên Make it in Germany.

Nếu thấy một khoản chưa rõ, hãy ghi đúng tên dòng và số tiền để hỏi bộ phận phụ trách. Không nên kết luận doanh nghiệp trả thiếu chỉ vì tiền chuyển khoản thấp hơn số ghi trong hợp đồng.

Khi hoàn cảnh thay đổi

Khi đổi doanh nghiệp, kết thúc hợp đồng, thay đổi tình trạng gia đình hoặc dự định rời Đức, bạn nên chủ động hỏi quỹ bảo hiểm về hồ sơ của mình.

Mười gợi ý bạn giữ lại câu trả lời bằng văn bản, nhất là những thông tin liên quan đến ngày kết thúc bảo hiểm, khoản còn phải đóng hoặc giấy tờ cần bổ sung. Một cuộc trao đổi rõ từ đầu thường hữu ích hơn việc xử lý nhiều thư báo sau khi đã chuyển nơi ở.

10. Những câu hỏi thường gặp

Vì sao đã đóng bảo hiểm mà mua thuốc vẫn phải trả tiền?

Vì một số thuốc và dịch vụ có quy định cùng chi trả. Điều đó không tự động có nghĩa bảo hiểm của bạn không có hiệu lực. Hãy hỏi nhà thuốc hoặc quỹ bảo hiểm khoản tiền đó là phần cùng chi trả, phần ngoài danh mục hay một chi phí khác. Thông tin chính thức được trình bày trong hướng dẫn cùng chi trả tiền thuốc của Bộ Y tế Liên bang Đức.

Học nghề có đóng bảo hiểm hưu trí thì sau 3 năm được nhận lương hưu không?

Không thể kết luận như vậy. Lương hưu ở tuổi nghỉ hưu thông thường còn yêu cầu đạt độ tuổi áp dụng và đủ thời gian bảo hiểm tối thiểu được công nhận. Việc học nghề có đóng góp là quá trình ghi nhận quyền lợi, không phải lịch nhận lương hưu sau khi tốt nghiệp. Bạn có thể xem điều kiện lương hưu thông thường của Deutsche Rentenversicherung.

Doanh nghiệp đóng bảo hiểm tai nạn thì có bảo vệ cả khi đi chơi không?

Không nên hiểu như vậy. Bảo hiểm tai nạn theo luật định gắn với phạm vi được bảo hiểm, như công việc và đường đi làm đủ điều kiện. Bảo hiểm tai nạn tư nhân là một sản phẩm khác, có thể được cân nhắc cho những phạm vi ngoài công việc.

Có cần mua thêm bảo hiểm trách nhiệm cá nhân không?

Bảo hiểm trách nhiệm cá nhân, gọi là Privathaftpflichtversicherung, khác với bảo hiểm y tế và tai nạn lao động. Sản phẩm này có thể bảo vệ trước trách nhiệm bồi thường khi bạn gây thiệt hại cho người khác trong phạm vi hợp đồng. Bạn nên xem mức bảo vệ, phần loại trừ và nhu cầu thực tế trước khi lựa chọn. Xem thêm hướng dẫn về bảo hiểm bổ sung tại Đức.

Không hiểu tiếng Đức tốt thì nên bắt đầu từ đâu?

Bạn nên chuẩn bị một danh sách những từ thường gặp trong hồ sơ của mình, thay vì cố học toàn bộ thuật ngữ cùng lúc. Ví dụ: tên quỹ bảo hiểm, khoản đóng, số bảo hiểm, thời hạn, hợp đồng và bảng lương.

Khi cần hỏi, hãy gửi câu ngắn, kèm đúng trang tài liệu liên quan. Bạn cũng có thể tham khảo thêm chuyên mục học tiếng Đức để xây dựng việc học song song với những tình huống thực tế.

Hiểu an sinh xã hội để chuẩn bị cuộc sống tại Đức thực tế hơn

Khi tìm hiểu một chương trình du học nghề hoặc làm việc tại Đức, bạn đừng chỉ dừng ở con số thu nhập được giới thiệu. Hãy làm rõ số tiền sau khấu trừ, chi phí sinh hoạt dự kiến, tình trạng bảo hiểm và đầu mối hỗ trợ khi gặp vấn đề.

Với Mười, một kế hoạch tốt không cần bắt đầu bằng những lời hứa quá lớn. Bạn chỉ cần từng bước trả lời được: mình sẽ học hoặc làm gì, được trả như thế nào, phải đóng những khoản nào và cần chuẩn bị gì để tự chăm lo cho cuộc sống.

Bạn đang phân vân giữa học nghề và đi làm tại Đức? Hãy gửi Mười thông tin về bằng cấp, trình độ tiếng Đức và mục tiêu của bạn để cùng làm rõ những nội dung cần kiểm tra trước khi chọn lộ trình.

Trao đổi cùng Trọng Mười Du Học qua Zalo

Biên soạn cho Trọng Mười Du Học. Nội dung mang tính thông tin chung, không thay thế việc xác nhận quyền lợi bảo hiểm, thuế hoặc cư trú cho từng hồ sơ với cơ quan có thẩm quyền.

Bài viết hữu ích với bạn?
Đỗ Trọng Mười
Người đồng hành cùng bạn

Trọng Mười Du Học

Đỗ Trọng Mười · 9 năm kinh nghiệm tư vấn du học & lao động Nhật, Đức, Hàn.
Cùng bạn làm rõ mục tiêu, ngoại ngữ, chi phí và các bước chuẩn bị để lựa chọn hành trình phù hợp.

Ba quốc gia · Nhiều góc nhìn

Chọn điểm đến của bạn

Chạm vào lá cờ để khám phá các chương trình.

Khám phá CHLB Đức

Học nghề, học tiếng và chương trình lao động.

Tìm hiểu CHLB Đức ↗
CÙNG HỌC HỎI · CÙNG TIẾN XA

Chào mừng bạn trở lại.

Đăng nhập để đặt câu hỏi và chia sẻ góc nhìn của bạn.

Một tài khoản · Nhiều hành trình để khám phá