Đi siêu thị ở Đức: 9 lưu ý và cách hoàn tiền Pfand

Lần đầu đi siêu thị ở Đức, bạn có thể thấy mọi thứ quen mà vẫn lạ: muốn lấy xe đẩy lại cần một đồng xu, mua nước có thêm khoản Pfand, còn đến quầy thanh toán thì chưa kịp xếp đồ vào túi, nhân viên đã quét gần hết giỏ hàng.

Những khác biệt này không khó, nhưng biết trước sẽ giúp bạn đỡ lúng túng và kiểm soát tiền ăn uống tốt hơn. Trong bài viết này, Mười cùng bạn đi qua một buổi mua sắm: chuẩn bị ở nhà, chọn hàng, đọc giá, thanh toán rồi trả vỏ chai. Bạn không cần thuộc hết tiếng Đức để bắt đầu; chỉ cần nắm đúng vài quy tắc và biết hỏi khi chưa rõ.

Điều nên nhớ: Kiểm tra giờ của đúng chi nhánh, mang túi dùng lại, so sánh giá theo kilogram hoặc lít và giữ vỏ chai có tiền đặt cọc. Đừng mặc định mọi siêu thị đều đóng lúc 20h hoặc mọi loại chai đều có cùng mức Pfand.

1. Kiểm tra giờ mở cửa trước khi đi, nhất là cuối tuần

Không có một giờ đóng cửa chung cho toàn bộ siêu thị Đức. Cửa hàng lựa chọn giờ hoạt động trong khuôn khổ quy định của từng bang; địa điểm trong thành phố lớn có thể mở muộn hơn nơi khác. Phần lớn cửa hàng đóng vào Chủ nhật và ngày lễ, nhưng một số điểm bán tại nhà ga hoặc trạm xăng có ngoại lệ. Vì vậy, thông tin của đúng chi nhánh đáng tin hơn câu truyền miệng “ở Đức cứ 8 giờ tối là hết mua đồ”. Hướng dẫn sinh hoạt của Make it in Germany cũng nhấn mạnh sự khác nhau này.

Trước lần đi đầu tiên, hãy tìm cửa hàng gần nhà hoặc gần trường, mở trang thông tin của chi nhánh và xem cả ngày đang định đến. Đừng chỉ ghi nhớ giờ của một cửa hàng cùng thương hiệu ở thành phố khác. Nếu sắp có kỳ nghỉ, nên kiểm tra lại thay vì dựa vào lịch tuần thông thường.

Với người mới sang, Mười gợi ý mua đủ thực phẩm cho cuối tuần từ trước, nhưng không cần tích trữ quá nhiều. Một ít đồ khô, trứng hoặc nguyên liệu phù hợp chế độ ăn của bạn sẽ giúp tránh tình huống Chủ nhật mở tủ lạnh mới biết chẳng còn gì để nấu.

Nếu đang sắp xếp những ngày đầu ổn định cuộc sống, bạn có thể đọc thêm 7 điều du học sinh cần làm ngay khi đến Đức để hình dung các đầu việc. Riêng thủ tục và thời hạn, hãy đối chiếu hướng dẫn hiện hành của nơi cư trú.

2. Mang túi dùng lại và chuẩn bị đồng xu cho xe đẩy

Túi mua hàng: chuẩn bị sẵn từ nhà sẽ thuận tiện hơn

Đừng mặc định quầy thu ngân sẽ phát túi miễn phí và đóng gói giúp mình. Welcome Center Heilbronn-Franken hướng dẫn người mới đến mang túi hoặc mua túi tại cửa hàng, đồng thời tự xếp hàng sau khi thanh toán.

Bạn có thể để một chiếc túi vải gấp gọn trong ba lô. Nếu mua đồ nặng, chia thành hai túi sẽ dễ mang hơn. Đi bằng xe buýt hoặc đi bộ thì nên cân nhắc cả quãng đường về, không chỉ số lượng đang có trong giỏ.

Mẹo nhỏ là xếp đồ nặng, chắc xuống dưới; bánh mì, trái cây mềm và đồ dễ vỡ lên trên. Đồ lạnh nên được đưa về bảo quản sớm theo hướng dẫn trên bao bì. Những việc này không phải “luật siêu thị”, chỉ là cách mua sắm bớt vất vả.

Đồng xu trên xe đẩy là tiền đặt cọc, không phải phí sử dụng

Một số xe đẩy có khóa nhận đồng xu hoặc thẻ xu. Bạn đưa vật phù hợp vào khóa để lấy xe; khi trả xe và khóa lại đúng cách thì nhận lại đồng xu. Chuẩn bị một đồng 1 EUR là tiện, nhưng vẫn cần nhìn ký hiệu trên khóa, không phải mọi xe đều nhận cùng loại.

Cũng không nên khẳng định mọi xe đẩy ở Đức đều bắt buộc dùng tiền xu. Nhà sản xuất Wanzl có hệ thống khóa hỗ trợ cả phương thức truyền thống và kỹ thuật số. Hãy làm theo hướng dẫn tại điểm lấy xe.

Sau khi đưa đồ ra ngoài, nhớ trả xe về khu tập kết. Việc bỏ xe giữa lối đi vừa gây bất tiện cho người khác, vừa khiến bạn không lấy lại được khoản đặt cọc theo cách thông thường.

3. Đọc giá theo kilogram hoặc lít, đừng chỉ nhìn giá gói hàng

Hai gói nhìn gần bằng nhau chưa chắc có cùng khối lượng. Để so sánh, hãy tìm dòng Grundpreis trên nhãn giá: giá theo đơn vị, thường thể hiện bằng EUR/kg hoặc EUR/lít. Verbraucherzentrale giải thích quy định về giá đơn vị nhằm giúp người mua so sánh trực tiếp; cách ghi cụ thể còn tùy loại hàng và trường hợp áp dụng.

Ví dụ dưới đây chỉ để minh họa cách tính, không phải bảng giá của một siêu thị cụ thể:

Gói B có giá mua cao hơn, nhưng rẻ hơn nếu tính trên cùng một kilogram. Tuy nhiên, nó chỉ là lựa chọn hợp lý khi bạn dùng hết. Mua nhiều rồi bỏ đi không còn là tiết kiệm.

Với hàng tươi bán rời, hãy nhìn xem giá tính theo cân hay theo từng chiếc, bó hoặc hộp. Nếu chưa rõ rau quả phải tự cân hay nhân viên cân tại quầy, bạn có thể hỏi: “Muss ich das selbst wiegen?” — Tôi có cần tự cân món này không?

Một thói quen hữu ích khác là đối chiếu đúng tên, khối lượng và vị trí nhãn. Sản phẩm bị đặt lệch sang ô giá bên cạnh rất dễ khiến bạn hiểu nhầm. Khi thấy giá tính tiền khác giá mình vừa đọc, hãy hỏi lại thay vì tự đoán.

4. Xem kỹ điều kiện giảm giá và hạn sử dụng

Không có lịch giảm giá chung cho mọi siêu thị

Bạn có thể xem ưu đãi trên trang hoặc ứng dụng của chuỗi đang mua, nhưng đừng coi thứ Tư hay thứ Bảy là “ngày giảm giá toàn nước Đức”. Điều cần đọc là ngày áp dụng, đúng sản phẩm, đúng dung tích và điều kiện đi kèm.

Các ưu đãi trên ứng dụng cũng không giống nhau. Chẳng hạn, Lidl Plus phân biệt ưu đãi thành viên và phiếu giảm giá; có ưu đãi chỉ cần quét mã thành viên, trong khi loại khác có thao tác hoặc điều kiện riêng. Không nên cho rằng cứ cài ứng dụng là mọi giá trên bảng đều tự được áp dụng.

Trước khi xếp hàng, bạn nên mở sẵn mã hoặc phiếu cần dùng. Khi ngân sách còn hạn chế, hãy ưu tiên món đã có trong danh sách. Một sản phẩm giảm mạnh nhưng không cần thiết vẫn là một khoản chi thêm.

Phân biệt “mindestens haltbar bis” và “zu verbrauchen bis”

Mindestens haltbar bis, thường viết tắt là MHD, là mốc chất lượng tối thiểu theo điều kiện bảo quản của sản phẩm chưa mở. Qua mốc này không tự động có nghĩa thực phẩm đã hỏng. Ngược lại, zu verbrauchen bis là hạn sử dụng cần tuân thủ vì an toàn; không nên ăn sau ngày ghi trên nhãn. Hướng dẫn của Verbraucherzentrale về hai loại ngày giải thích rõ sự khác biệt.

Với hàng gần hạn, hãy tự hỏi mình có dùng kịp và bảo quản đúng được không. Đừng áp dụng mẹo “ngửi vẫn ổn thì ăn được” cho mọi thực phẩm, đặc biệt không dùng mẹo đó để bỏ qua hạn zu verbrauchen bis. Mua ít nhưng phù hợp lịch nấu ăn thường dễ kiểm soát hơn.

5. Xếp hàng và thanh toán: bình tĩnh, chuẩn bị trước

Ở quầy thanh toán, điều quan trọng không phải làm mọi thứ thật nhanh, mà là không gây vướng cho người khác. Hãy đứng đúng lượt, đặt hàng của mình sau lượt trước và dùng thanh phân cách nếu quầy có sẵn. Chỉ mua một món cũng nên hỏi lịch sự trước khi xin người khác nhường.

Bạn có thể chuẩn bị túi, phương thức thanh toán và mã ưu đãi ngay khi chờ. Sau khi nhân viên quét, gom đồ về khu vực của mình; nếu có bàn đóng gói riêng, chuyển sang đó để sắp xếp cẩn thận hơn. Không cần vì vội mà nhét đồ dễ vỡ hoặc bỏ quên một món đã trả tiền.

Thanh toán bằng thẻ hay tiền mặt?

Hãy kiểm tra phương thức mà cửa hàng chấp nhận. Ví dụ, Lidl công bố các loại thẻ và hình thức thanh toán không tiếp xúc tại hệ thống của mình. Điều đó không có nghĩa mọi cửa hàng khác đều có chính sách y hệt.

Khi mới sang, Mười gợi ý bạn có một phương án dự phòng phù hợp thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một ứng dụng hoặc một chiếc thẻ. Chỉ cần hỏi “Kann ich mit Karte bezahlen?” là đã làm rõ được việc có thanh toán bằng thẻ hay không.

Trước khi rời quầy, kiểm tra những dòng mình còn băn khoăn: số lượng, giá khuyến mại và tiền Pfand. Nếu chưa hiểu lời nhân viên, hãy nhờ họ nói lại. Bạn đang học cách sinh hoạt trong môi trường mới; không cần ngại vì một câu hỏi đơn giản.

6. Hiểu Pfand: tiền đặt cọc vỏ chai và cách nhận lại

Pfand là khoản đặt cọc cho bao bì thuộc diện áp dụng. Khi mua đồ uống, bạn có thể trả tiền nước cộng thêm tiền vỏ; khi trả vỏ đủ điều kiện, khoản đặt cọc được hoàn lại. Đừng coi toàn bộ số tiền thanh toán là giá nước, cũng đừng coi việc trả vỏ là một khoản “kiếm thêm” ngoài ngân sách.

Không phải loại chai nào cũng có cùng mức tiền cọc

Với bao bì đồ uống dùng một lần thuộc hệ thống DPG, mức đặt cọc là 0,25 EUR, tức 25 cent, cho mỗi bao bì. Con số này không phải 0,25 cent. DPG công bố mức đặt cọc của hệ thống và các nguyên tắc nhận lại.

Với chai tái sử dụng, gọi là Mehrweg, mức cọc thường gặp là 0,08 hoặc 0,15 EUR, nhưng không phải mọi chai đều như nhau. Dấu nhận diện Mehrweg cũng không thống nhất như nhiều người tưởng. Vì vậy, không thấy biểu tượng DPG chưa đủ để kết luận chai không có tiền cọc. Bạn có thể xem hướng dẫn phân biệt Einweg và Mehrweg để nhận diện đúng.

Ví dụ tính tiền khi mua nước

Giả sử bạn mua 3 chai thuộc diện cọc 0,25 EUR/chai, giá phần nước là 0,79 EUR/chai. Đây là ví dụ giả định để hiểu hóa đơn:

Nếu sau đó trả đủ 3 vỏ hợp lệ, bạn nhận lại 0,75 EUR tiền đặt cọc. Phần chi cho đồ uống trong ví dụ vẫn là 2,37 EUR, chưa xét bất kỳ khoản nào khác.

Trả vỏ chai tại máy như thế nào?

Tìm khu vực có tên Pfandautomat hoặc Leergut. Đưa từng vỏ vào theo hướng dẫn; khi xong, thực hiện bước kết thúc để nhận phiếu hoặc xác nhận điện tử nếu hệ thống có hỗ trợ. Với máy in phiếu, bạn mang Pfandbon đến quầy để xử lý tiền hoàn. Hướng dẫn mua sắm của Goethe-Institut có mô tả hình thức trả vỏ qua máy và sử dụng phiếu tại quầy.

Nên giữ vỏ sạch, rỗng và còn nhãn dễ nhận diện; đừng vội ép bẹp trước khi trả. Nếu máy từ chối, mang vỏ hỏi nhân viên thay vì lập tức bỏ đi. Nhờ họ kiểm tra sẽ giúp phân biệt lỗi nhận diện với loại bao bì mà điểm bán đó không tiếp nhận.

Quy định nhận lại không giống nhau cho mọi loại cửa hàng và bao bì. Với Einweg, loại vật liệu cửa hàng kinh doanh và ngoại lệ dành cho cửa hàng nhỏ có thể ảnh hưởng nghĩa vụ tiếp nhận; không nên hiểu là “máy nào cũng phải nhận mọi chai”. Giải đáp của Verbraucherzentrale về Einwegpfand cũng nêu rằng việc hoàn tiền đặt cọc không được buộc phụ thuộc vào mua hàng mới.

7. Mua theo bữa ăn để kiểm soát ngân sách

Muốn tiết kiệm, bạn không nhất thiết phải đi thật nhiều cửa hàng. Hãy bắt đầu từ câu hỏi “Ba ngày tới mình ăn gì?” rồi mới ghi những nguyên liệu còn thiếu. Như vậy, mỗi món trong giỏ đều có việc để dùng, thay vì mua theo cảm hứng.

Chẳng hạn, nếu đã có gạo và gia vị, bạn chỉ cần bổ sung vài nguyên liệu kết hợp được với nhau. Rau dùng cho hai bữa, phần đạm chia vừa khẩu phần, trái cây mua lượng có thể ăn hết. Khi ở ghép, có thể trao đổi về việc dùng chung một số nguyên liệu, nhưng nên thống nhất cách chia tiền trước.

Một cách theo dõi đơn giản là ghi lại tổng tiền mỗi lần mua và ghi chú món đã phải bỏ đi. Sau vài tuần, bạn sẽ biết khoản nào cần điều chỉnh. Chỉ so hóa đơn giữa hai người mà không xét số bữa, số người và thói quen ăn uống thì rất dễ kết luận sai.

Tiền siêu thị cũng chỉ là một phần của ngân sách. Bạn có thể dùng bài các nhóm chi phí sinh hoạt của du học sinh tại Đức, bản năm 2024 làm danh sách tham khảo. Các con số trong bài cũ không nên được dùng như báo giá hiện tại; hãy thay bằng tiền nhà, đi lại và mức chi thực tế tại nơi mình sống.

Điều Mười muốn nhấn mạnh là: mua sắm tiết kiệm không đồng nghĩa với chọn món rẻ nhất trong mọi trường hợp. Món phù hợp nhu cầu, ăn hết được và không khiến bạn tốn thêm một chuyến đi thường đáng cân nhắc hơn.

8. Một số câu tiếng Đức hữu ích khi đi siêu thị

Bạn không cần nói một câu dài. Hãy lưu vài mẫu dưới đây trong điện thoại và thay tên sản phẩm khi cần. Nói chậm, chỉ vào đúng món hàng hoặc nhãn giá sẽ giúp cuộc trao đổi rõ hơn.

Một số từ nên nhận diện thêm là Kasse — quầy thanh toán, Kassenbon — hóa đơn mua hàng, Angebot — ưu đãi và Einkaufswagen — xe đẩy. Khi nhìn thấy từ quen thuộc ngoài đời, bạn sẽ nhớ dễ hơn học một danh sách quá dài.

Để luyện nghe thêm các tình huống đời thường, bạn có thể tham khảo 7 kênh YouTube học tiếng Đức cho nhiều cấp độ. Mười gợi ý chọn một đoạn ngắn, nghe lại vài lần rồi tự nói câu mình có thể dùng ở cửa hàng.

9. Những câu hỏi người mới sang Đức thường băn khoăn

Chủ nhật hết đồ ăn thì có thể mua ở đâu?

Trước tiên, tra điểm bán đang mở tại khu vực của bạn; một số cửa hàng ở nhà ga hoặc trạm xăng có thể hoạt động. Không nên hiểu ngoại lệ này là mọi cửa hàng tại mọi nhà ga đều mở. Khu vực Berlin có hướng dẫn riêng về giờ mua sắm và ngoại lệ Chủ nhật; nơi khác cần kiểm tra theo địa phương.

Quên đồng xu thì có phải quay về không?

Bạn có thể hỏi nhân viên về cách lấy xe tại điểm bán hoặc xem cửa hàng có giỏ xách phù hợp không. Không nên cố cạy khóa, tháo xích hay dùng một vật có thể mắc kẹt. Lần sau, để đồng xu hoặc thẻ xu phù hợp cùng túi mua hàng sẽ dễ nhớ hơn.

Nên mua ở siêu thị nào để tiết kiệm nhất?

Không nên chọn chỉ dựa vào một câu khẳng định chung. Hãy so giỏ hàng bạn thật sự dùng ở những cửa hàng có thể đi lại thuận tiện. Cùng một món, kiểm tra khối lượng, giá đơn vị và điều kiện ưu đãi; sau đó tính thêm công sức di chuyển và khả năng dùng hết.

Không hiểu hóa đơn hoặc máy Pfand bị lỗi thì làm gì?

Giữ hóa đơn, phiếu hoặc vỏ chai liên quan và hỏi nhân viên ngay tại cửa hàng. Bạn có thể chỉ vào dòng cần kiểm tra, nói một câu ngắn rồi nhờ họ giải thích lại. Đừng vì ngại tiếng Đức mà tự kết luận mất tiền hoặc bỏ luôn giấy tờ cần đối chiếu.

Đi siêu thị ở Đức: quen từ những việc nhỏ

Trước buổi mua sắm đầu tiên, bạn chỉ cần nhớ một trình tự: xem giờ mở cửa, kiểm tra đồ còn trong nhà, mang túi và phương thức thanh toán, đọc đúng nhãn giá rồi kiểm tra hóa đơn. Có vỏ chai cần trả thì chuẩn bị thêm từ trước.

Mỗi lần làm quen được một việc nhỏ, cuộc sống tự lập sẽ bớt áp lực hơn. Với Mười, chuẩn bị sang Đức không chỉ là học tiếng để thi hay hoàn thiện hồ sơ, mà còn là biết cách tự chăm sóc bản thân và sử dụng tiền hợp lý.

Bạn đang chuẩn bị hành trình học tập hoặc học nghề tại Đức? Hãy trao đổi cùng Trọng Mười Du Học về bằng cấp, trình độ tiếng Đức và kế hoạch của mình để làm rõ những việc cần chuẩn bị trước khi xuất cảnh.

Trao đổi với Trọng Mười Du Học qua Zalo

Biên soạn cho Trọng Mười Du Học. Các mức giá trong ví dụ chỉ dùng để minh họa phép tính; giờ mở cửa, ưu đãi và cách vận hành tại quầy cần kiểm tra với đúng cửa hàng.